LỜI NÓI ĐẦU
của ĐỨC GIÁM MỤC ROBERT BARRON
Cuốn sách mà bạn sắp đọc là điều gần gũi nhất với Summa Sheeniana / Tổng luận của ĐTGM Sheen”—một bản tóm tắt các giáo huấn của ĐTGM Fulton Sheen về đức tin Kitô giáo. Các sự khôn ngoan được truyền đạt trong các chương trình phát thanh, chương trình truyền hình, bài giảng, bài giảng lớp học, các buổi tĩnh tâm, sách và bài diễn thuyết của ĐTGM đều được tổng hợp một cách có hệ thống ở đây. Những bài tiểu luận được tập hợp trong cuốn sách này là bản ghi lại từ các băng ghi âm mà nhà truyền giáo Công giáo vĩ đại nhất thế kỷ XX đã thực hiện vào năm 1965, khi ngài đã bảy mươi tuổi. Điều bạn đang đọc là tiếng nói đầy tự tin của một bậc thầy lão luyện, một nhà giáo ưu tú đã miệt mài cày xới cánh đồng truyền giáo và hộ giáo trong suốt khoảng bốn mươi năm.
Khi tôi đọc lại các chương này, tôi bị ấn tượng bởi ba phẩm chất nổi bật mà ĐTGM Fulton Sheen sở hữu một cách trọn vẹn: ngài thông minh, có một tầm nhìn tổng thể, và sở hữu khả năng dùng những hình ảnh minh họa sống động nhất trong lịch sử Giáo hội. Cho phép tôi chia sẻ vài điều đơn giản về mỗi đặc điểm này.
Thứ nhất, ĐTGM Fulton Sheen có một nền tảng tri thức vững chắc trong triết học và thần học Công giáo, được đúc kết trong học vị hậu tiến sĩ hiếm có của ngài tại Đại học Công giáo Louvain. Ngoài ra, ngài còn giảng dạy nhiều năm tại Đại học Công giáo Hoa Kỳ ở Washington, D.C., và sáng tác một số tác phẩm học thuật chuyên sâu. Do đó, khi hướng đến đối tượng rộng lớn hơn, ngài không đơn thuần phổ cập một cách sơ sài hay đơn giản hóa nội dung; đúng hơn, ngài mang đến một sức mạnh trí tuệ đáng kể. Trong “Cuộc đời của bạn thì đáng sống / Your Life Is Worth Living*”, ngài đề cập và trích dẫn, rất nhiều người khác, Thomas Aquinas, Aristotle, Cicero, John Henry Newman, Khổng Tử, George Bernard Shaw, Isaac Newton, Martin Heidegger, Carl Jung, Shakespeare và T. S. Eliot. Chúng ta thật sự cần loại trí thức và phong cách cao quý như thế này trong thời đại mà nền Công giáo đang bị đơn giản hóa đến mức đáng buồn!
Thứ hai, ngài thể hiện trong cuốn sách này—và thật ra là trong toàn bộ công trình của mình—một sự hiểu biết mang tính tổng thể và tích hợp kỳ diệu về các mầu nhiệm của đức tin Kitô giáo. Thật đáng buồn, theo đánh giá của tôi, chúng ta đang sống trong một thời đại của sự chuyên biệt hóa quá mức trong thần học. Theo câu nói quen thuộc, chúng ta có nhiều nhà thần học và triết gia biết ngày càng nhiều về những điều ngày càng ít phổ thông và hữu ích. Nhưng Sheen lại có thể tự do và thoải mái dạo bước qua toàn bộ lãnh vực tư tưởng Công giáo, suy tư về công cuộc sáng tạo, mầu nhiệm Nhập Thể, tín lý về Thiên Chúa, Ba Ngôi, nhân học thần học, Ân Sủng, Tội Lỗi, Cứu Chuộc, Phục Sinh, Đức Mẹ, Giáo hoàng và Thân Thể Mầu Nhiệm. Và ngài không chỉ bao quát một cách đơn thuần vùng đất rộng lớn này. Ngài còn chỉ ra được mối liên hệ giữa các chủ đề khác nhau: ví dụ, Giáo Hội là sự tiếp nối của mầu nhiệm Nhập Thể trong không gian và thời gian; hoặc sự đồng trinh của Mẹ Maria là dấu chỉ của chân lý Nhập Thể; hay việc hiểu đúng về tội lỗi sẽ dẫn đến một sự hiểu đúng về Thập Giá, v.v... Bằng cách đó, ngài thực hành nghệ thuật thần học hệ thống đúng nghĩa, và vì thế ngài làm cho đức tin trở nên vừa thỏa mãn trí tuệ vừa làm thỏa lòng cảm thức thẩm mỹ của độc giả.
Điểm thứ ba—và theo tôi là đặc điểm nổi bật nhất—chính là khả năng tìm ra những ẩn dụ, ví dụ minh họa và sự so sánh để giải thích các mầu nhiệm Kitô giáo.
Giới giáo viên thường nói rằng bí quyết của việc giảng dạy hiệu quả là xây dựng cầu nối từ điều đã biết đến điều chưa biết. Và quá trình này phần lớn diễn ra thông qua sự tương đồng (analogy): mọi giáo viên dạy có hiệu quả, từ mẫu giáo đến cao học, đều có cách nói nào đó tương tự như “Nguyên lý tôi đang cố dạy bạn thì giống như nguyên lý này mà bạn đã hiểu.”
Tôi không biết ai trong truyền thống vĩ đại của việc giảng thuyết, giáo lý hay thần học Kitô giáo lại có thể vận dụng phương pháp phúng dụ này một cách điêu luyện hơn ĐTGM Fulton Sheen. Những ví dụ đó trong cuốn sách này thì nhiều vô kể: bảy bí tích giống như ánh sáng trắng khi đi qua lăng kính sẽ tách thành nhiều màu; ân sủng nâng con người lên một hình thức sống cao hơn, giống như động vật hấp thụ thực vật vào sự sống của nó, và thực vật nâng hóa chất vào sự sống của mình; sự vô nhiễm của Mẹ Maria giống như một cái khóa ngăn dòng nước ô uế khỏi nước tinh khiết; Chúa Thánh Thần là tiếng thở dài yêu thương phát ra từ Chúa Cha và Chúa Con; Thánh Lễ giống như một vở kịch được lặp lại bởi một đoàn kịch lưu động; v.v... Những so sánh và hình ảnh này như tuôn trào từ trong ngài, nhưng tôi hình dung rằng chúng đã được ĐTGM sáng tạo rồi mài giũa qua nhiều năm giảng dạy đại chúng.
Người ta có thể nghĩ rằng, với tất cả sự ngưỡng mộ dành cho ĐTGM Fulton Sheen, tôi muốn chúng ta chỉ đơn giản quay lại với phương pháp và nội dung của ngài trong công cuộc loan báo Tin Mừng. Nhưng làm như vậy là sai. Chúng ta chắc chắn phải học hỏi từ ngài, nhưng cũng phải noi theo ngài trong việc sáng tạo và đối thoại với nền văn hóa của thời đại mình.
Theo một nghĩa nào đó—và tôi nói điều này từ nhiều kinh nghiệm thực tế—loan báo Tin Mừng ngày nay là một nhiệm vụ khó khăn hơn nhiều so với thời của ĐTGM Fulton Sheen. Bởi vì vị Tổng Giám Mục đáng kính ấy có thể giả định rằng có một sự đồng thuận văn hóa rất rộng xung quanh nhiều vấn đề đạo đức, triết học, và thậm chí là tôn giáo. Việc rất nhiều người không phải Công giáo say mê theo dõi ngài là một minh chứng cho sự thật đó.
Nhưng ngày nay, sự đồng thuận ấy đã gần như tan biến. Và vì thế, nếu chỉ đơn thuần lặp lại các ý tưởng, hình ảnh, hay so sánh của ngài, có thể sẽ không còn hiệu quả với khán giả đương đại. Tuy nhiên, chúng ta vẫn nên nỗ lực để trở nên thông thái như ngài, táo bạo và tổng hợp như ngài, và sẵn sàng vận dụng trí tưởng tượng phúng dụ của mình với phần nào sự sáng tạo và phong cách như ngài.
* Cuốn này hoàn toàn khác với Life is Worth Living / Cuộc đời đáng sống đã được dịch rồi.
0 Nhận xét